اگر قصد دارید در خانه قهوه ای خوش طعم و غلیظ درست کنید موکاپات یکی از بهترین گزینه هاست اما باید به صورت اصولی و مرحله به مرحله دم آوری قهوه با موکاپات را پیش ببرید و به نکاتی مثل میزان آب و قهوه یا شعله گاز و همچنین برداشتن آن از حرارت دقت کنید. در این آموزش عملی دم آوری قهوه، قصد داریم به زبان ساده و به دور از بحث های مقایسه ای و حوصله سربر به فرآیند دم آوری درست قهوه با موکاپات بپردازیم و حتی برای مبتدی ها که تجربه ای از قهوه درست کردن با این ابزار ندارند به صورت شفاف و ساده آن را توضیح دهیم.
موکاپات یکی از ساده ترین ابزار های تهیه قهوه در خانه ولی در دل همین سادگی رمز و راز های زیادی نهفته است و بر خلاف تصور خیلی از افراد که فکر می کنند که فقط کافی است آب و قهوه را در داخل موکاپات بریزند و آن را روی گاز بگذارند، خوش طعم شدن قهوه با موکاپات به چندین عامل بستگی دارد که اگر رعایت نشود ممکن است نتیجه کار یک نوشیدنی تلخ و سوخته از آب در بیاید.
در ادامه طرز تهیه قهوه با موکاپات را به صورت کاملا ساده و قدم به قدم و مناسب برای افراد مبتدی توضیح می دهیم و به بررسی عواملی مثل نسبت استاندارد آب به قهوه، خطاهای رایج و روش صحیح تمیز کاری موکاپات می پردازیم تا نتیجه کار شما یک قهوه حرفه ای باشد.
موکاپات چگونه کار میکند؟
موکاپات شامل سه بخش اصلی می شود: مخزن پایینی برای آب، سبد یا قیف فلزی برای پودر قهوه و محفظه بالایی برای جمع شدن قهوه دم شده. هنگامی که موکاپات روی شعله قرار می گیرد، آب مخزن پایینی گرم می شود و فشار بخار باعث می شود که آب داغ از میان پودر قهوه عبور کند و در نهایت عصاره قهوه از لوله وسطی وارد بخش بالایی می شود.
نکته مهم درباره موکاپات این است که از قهوه دم آوری شده در آن نباید انتظار کرمای قهوه اسپرسو را داشت، زیرا که قهوه ای که در دستگاه اسپرسوساز درست می شود ناشی از فشار بسیار بالای دستگاه است و به همین دلیل کرمای زیادی ایجاد می کند، اما قهوه ای که از موکاپات باید انتظار داشت یک قهوه غلیظ و خوش عطر است که هم با افزودنی هایی مثل شیر خوشمزه است و هم به صورت خالی.
وسایل موردنیاز برای تهیه قهوه با موکاپات
برای شروع دم آوری قهوه با موکاپات به ابزارهایی ساده نیاز دارید که در هر خانه پیدا می شود:
- موکاپات سالم و تمیز
- آب
- قهوه آسیابشده مناسب موکاپات
- منبع حرارت
- دستمال یا حوله برای گرفتن بدنه داغ
- فنجان برای سرو
اگر بخواهیم به صورت تخصصی تر این کار را انجام دهیم ترازوی قهوه هم به ما کمک می کند که اندازه گیری دقیق تری داشته باشیم.
میزان آب در موکاپات چقدر باید باشد؟
مهمترین قانون برای آب ریختن در موکاپات، ریختن آن تا زیر سوپاپ اطمینان دستگاه است ، نه بیشتر و نه کمتر.
اگرآب بالاتر از سطح سوپاپ باشد، ایمنی دستگاه دچار خدشه می شود و فشار به درستی کنترل نمی شود ( آب نباید سوپاپ را بپوشاند) و اگر آب کمتر از حد لازم باشد میزان قهوه در خروجی کم می شود و نتیجه آن هم قهوه ای غلیظ تر از حد معمول و مقداری تلخ خواهد شد.
بعضی از افراد از آب داغ استفاده می کنند تا مدت قرار گرفتن موکاپات روی شعله کمتر شود، این کار می تواند از داغ شدن بیش از حد بدنه و سوختگی طعم قهوه جلوگیری کند ولی برای افراد مبتدی مناسب نیست زیرا که بستن موکاپات با مخزن داغ کاری سخت است.
میزان قهوه برای موکاپات چقدر است؟
معیار اصلی برای موکاپات، پرشدن کامل سبد قهوه است و می بایست سبد قهوه را تا لبه پر کنید و پودر قهوه را فشرده نکنید، کافی سطح قهوه را با لبه قاشق یا انگشت صاف کنید.
اگر قهوه را فشرده کنید باعث می شود که آب به سختی از آن عبور کند و قهوه دیر خارج شود، این موضوع باعث می شود که قهوه در نتیجه تلخ شود و حتی عملکرد ایمنی دستگاه به مشکل بخورد.
سایز موکاپات در اندازه قهوه ای که در آن می ریزیم اثر گذار است:
- برای موکاپات 1 کاپ حدود 7 الی 8 گرم پودر قهوه لازم است
- برای موکاپات 3 کاپ حدود 15 الی 18 گرم پودر قهوه لازم است.
- برای موکاپات 6 کاپ حدود 25 الی 30 گرم پودر قهوه لازم است.
البته حجم سبد در مدل های مختلف موکاپات متفاوت است و این اعداد تقریبی هستند، برای استفاده روزمره پر کردن کامل سبد کفایت می کند.
درجه آسیاب مناسب برای موکاپات
آسیاب مناسب برای موکاپات باید به گونه ای باشد که از درجه آسیاب اسپرسو درشت تر باشد و از درجه آسیاب قهوه های فیلتری ریز تر باشد.
اگر آسیاب خیلی ریز باشد:
- جریان عبور آب سخت می شود
- قهوه دیر بالا میآید
- طعم تلخ و سنگین میشود
- احتمال پاشش و خروج نامنظم بیشتر میشود
اگر آسیاب خیلی درشت باشد:
- عصاره گیری ناقص می شود
- قهوه آبکی و کم عطر خواهد شد
- بدنه و غلظت نوشیدنی کاهش پیدا می کند.
آموزش مرحله به مرحله تهیه قهوه با موکاپات
1-مخزن پایینی موکاپات را با آب پر کنید
آب را تا کمی پایین تر از سوپاپ بریزید. اگر می خواهید طعم ملایم تری داشته باشید، از آب گرم استفاده کنید تا زمان قرار گرفتن موکاپات روی شعله کمتر شود.
2- سبد قهوه را پر کنید
سبد فلزی را داخل مخزن قرار دهید و آن را از پودر قهوه پر کنید. سطح قهوه را با انگشت صاف کنید، اما آن را فشار ندهید.
3- لبه ها را تمیز کنید
قبل از بستن موکاپات، لبه مخزن و قسمت رزوه را از ذرات قهوه پاک کنید. وجود پودر قهوه روی لبهها باعث می شود دستگاه خوب بسته نشود و نشتی ایجاد شود.
4- موکاپات را محکم ببندید
بخش بالایی را ببندید، اما نه با فشار زیاد. بستن کامل و درست کافی است. اگر از آب گرم استفاده کرده اید، با دستمال بدنه را بگیرید تا دستتان نسوزد.
5- موکاپات را روی شعله ملایم بگذارید
این مرحله بسیار مهم است. شعله باید کم تا متوسط رو به کم باشد. شعله زیاد باعث می شود قهوه با سرعت زیاد و با شدت زیاد خارج شود و طعم سوخته یا تلخ پیدا کند.
برای اجاق گاز، شعله نباید از کف موکاپات بیرون بزند و بدنه کناری را مستقیم گرم کند. حرارت باید فقط به کف ظرف برسد.
6- درِ موکاپات را باز بگذارید و خروج قهوه را ببینید
برای مبتدیها، بهتر است در چند بار اول، درِ موکاپات را باز بگذارید تا روند خروج قهوه را یاد بگیرید. ابتدا قهوه به آرامی از لوله مرکزی بیرون می آید. این خروج باید یکنواخت و نسبتا آرام باشد.
7- در زمان مناسب از روی حرارت بردارید
وقتی رنگ خروجی از قهوه تیره به قهوه روشن تر و حباب دار تغییر می کند، یا زمانی که صدای قلقل را می شنوید، یعنی بخش پایانی دم آوری رسیده است. در همین لحظه موکاپات را از روی حرارت بردارید.
این یکی از مهم ترین رازهای گرفتن طعم بهتر است. اگر اجازه دهید موکاپات بیش از حد روی شعله بماند، بخش انتهایی عصاره گیری قهوه وارد فنجان می شود و طعم تلخ، سوخته یا فلزی ایجاد می کند.
8- فرآیند را متوقف کنید
برای جلوگیری از ادامه عصاره گیری، میتوانید کف مخزن پایینی را چند ثانیه روی یک حوله نم دار یا سطح خنک قرار دهید. این کار به توقف سریع تر فرایند کمک می کند.
9- قهوه آماده سرو است!
قبل از ریختن در فنجان، اگر خواستید می توانید محفظه بالایی را کمی بچرخانید یا قهوه را آرام هم بزنید تا بخشهای ابتدایی و انتهایی خروجی یک دست شوند. سپس سرو کنید.
شعله مناسب برای موکاپات
موکاپات با شعله زیاد قهوه با کیفیت تر نمی دهد بلکه شعله زیاد باعث می شود که قهوه سریع تر خراب شود و نتیجه کار نوشیدنی مطلوبی نمی شود. همچنین حرارت زیاد موجب می شود که استخراج طعم قهوه به درستی انجام نشود و طعم تلخی آن بیشتر شود.
شعله کم یا متوسط ایده آل موکاپات است زیرا خروج آرام و پیوسته قهوه را در پی دارد و قهوه می تواند به بهترین طعم خود برسد.
خطاهای رایج در تهیه قهوه با موکاپات
در دم آوری قهوه با موکاپات، افراد چند اشتباه رایج را انجام می دهند که در نتیجه کار تاثیری منفی خواهد گذاشت:
- فشرده کردن پودر قهوه
- استفاده از شعله زیاد
- آسیاب خیلی ریز یا درشت
- پرکردن آب بیش از حد
- دیر برداشتن از روی حرارت
- تمیز نکردن دستگاه
- درست نبستن مخزن
روش صحیح تمیز کردن موکاپات
تمیز نکردن موکاپات علاوه بر بهداشت روی طعم قهوه اثر گذار خواهد بود، باقی ماندن روغن قهوه در فیلتر یا مخزن یا حتی محفظه بالایی باعث می شود که در دفعات بعد قهوه بوی کهنه گی به خود بگیرد و طعمی مطلوب نداشته باشد.
بعد از سرو قهوه، اجازه دهید تا موکاپات خنک شود سپس آن را باز کنید و پودر قهوه را تخلیه کنید و با آب گرم همه قطعات را بشویید، دقت کنید که ذرات قهوه در روی سبد و فیلتر باقی نماند، سپس تمام قطعات را خشک کنید.
جدول عیبیابی موکاپات
| مشکل | علت احتمالی | راهحل |
|---|---|---|
| قهوه بالا نمیآید | آسیاب خیلی ریز، قهوه فشرده شده، گرفتگی فیلتر، خرابی واشر | آسیاب را کمی درشتتر کنید، قهوه را فشار ندهید، فیلتر و مسیرها را تمیز کنید، واشر را بررسی کنید |
| قهوه خیلی سریع و انفجاری خارج میشود | شعله زیاد، آسیاب بیش از حد درشت | شعله را کم کنید، آسیاب را کمی ریزتر کنید |
| قهوه تلخ و سوخته است | شعله زیاد، ماندن بیش از حد روی حرارت، تمیز نبودن موکاپات | شعله را کاهش دهید، زودتر بردارید، دستگاه را کامل تمیز کنید |
| قهوه آبکی و بیمزه است | آسیاب درشت، قهوه کم، آب زیاد نسبت به ظرفیت | سبد را کامل پر کنید، آسیاب را کمی ریزتر کنید، آب را تا زیر سوپاپ تنظیم کنید |
| از کنار موکاپات بخار یا مایع نشت میکند | درست بسته نشده، لبهها کثیف است، واشر فرسوده | لبهها را تمیز کنید، درست ببندید، واشر را تعویض کنید |
| قهوه طعم فلزی یا کهنه دارد | تمیزکاری ضعیف، باقی ماندن روغن قهوه | شستوشوی منظم و خشک کردن کامل را انجام دهید |
| خروجی کمتر از حد انتظار است | آب کم، برداشتن زودهنگام، نشتی فشار | آب را درست تنظیم کنید، زمان را بهتر مدیریت کنید، واشر و بستن دستگاه را بررسی کنید |
| صدای قلقل خیلی زود شروع میشود | حرارت زیاد، آب خیلی کم | شعله را کمتر کنید، سطح آب را درست تنظیم کنید |
سخن آخر
حالا که صفر تا صد دم آوری قهوه را با این ابزار دم آوری خانگی را یاد گرفتیم و می توانیم بدون این که دچار هزینه های گزاف اقتصادی شویم و به کافه های گران قیمت برویم یکی از بهترین قهوه ها را در خانه سرو کنیم، کافارو به شما در شناخت کامل از دنیای قهوه کمک می کند و در خریداری انواع دان قهوه و اکسسوری قهوه شما را یاری می کند.
سوالات متداول درباره طرز تهیه قهوه با موکاپات
۱) آیا باید قهوه داخل موکاپات را فشار بدهم؟
خیر. قهوه فقط باید تا لبه سبد پر و سطح آن صاف شود. فشرده کردن باعث اختلال در عبور آب و افت کیفیت عصارهگیری میشود.
۲) آب سرد بهتر است یا آب گرم؟
برای بسیاری از کاربران، آب گرم کنترل بهتری ایجاد میکند و زمان قرار گرفتن موکاپات روی حرارت را کم میکند. اما اگر مبتدی هستید، مهمتر از دمای اولیه آب، کنترل شعله و زمان برداشتن از حرارت است.
۳) چرا قهوه موکاپات من تلخ میشود؟
رایجترین دلایل عبارتاند از: شعله زیاد، آسیاب بیش از حد ریز، باقی ماندن دستگاه روی حرارت برای مدت طولانی، و تمیز نبودن موکاپات.
۴) چرا قهوه بالا نمیآید؟
احتمال دارد آسیاب خیلی ریز باشد، قهوه را فشار داده باشید، فیلتر یا مسیر خروج گرفته باشد، یا واشر درست عمل نکند.
۵) آیا موکاپات همان اسپرسو درست میکند؟
خیر. فرق موکاپات با فرنچ پرس یا اسپرسو این است که قهوهای غلیظ و پرعطر تولید میکند، اما از نظر فشار و بافت، معادل اسپرسوی دستگاهی نیست.
