افراد زیادی هستند که به نوشیدن قهوه علاقه دارند اما به دلیل اثراتی که روی خواب و بدن آن ها دارد به سراغش نمی روند یا نوشیدن را به چند ماهی یکبار خلاصه می کنند خبر خوب این است که دنیای قهوه بسیار وسیع است و قطعا می توان راه حلی برای آن پیدا کرد. توجه به نحوه ی اثرگذاری قهوه در بدن، نوع دان قهوه، روش دم آوری و میزان مصرف از مواردی است که در مصرف قهوه اثرگذارند بنابراین با بررسی آن ها می توان به سوال هایی مثل چرا قهوه خواب را میپراند؟ یا چرا قهوه می خورم تپش قلب می گیرم؟ پاسخ می دهد.
در ادامه همه ی این موارد را با هم بررسی می کنیم تا در نهایت بتوانید با خیال راحت قهوه ی مناسب خود را انتخاب و از نوشیدن آن لذت ببرید و در عین حال خواب راحتی نیز داشته باشید.
اثر کافئین قهوه روی بدن
اصلی ترین عاملی که باعث می شود افراد بپرسند چرا قهوه خواب رو میپرونه؟ کافئین موجود در قهوه است در واقع کافئین به عنوان یک ماده محرک بخش هایی از مغز که به خستگی و خواب آلودگی مرتبط است را بلاک می کند و برای مدت زمان محدودی باعث می شود انرژی، هوشیاری و تمرکز بدن بیشتر شود در واقع خستگی را عقب می اندازد اما آن را از بین نمی برد.
اثر کافئین معمولا از 30 تا 60 دقیقه بعد از نوشیدن قهوه به اوج خود می رسد و بسته به فرد و میزان حساسیت آن می تواند چندین ساعت ادامه داشته باشد.
مدت زمان خروج کافئین از بدن
برای اینکه بدانیم قهوه چه مدت در بدن میماند؟ لازم است نیمه عمر یا زمانی که بدن نیاز دارد تا نصف کافئین جذب شده را تجزیه کند بررسی کنیم. نیمه عمر کافئین در بدن انسان سالم و بزرگسال چیزی بین 3 تا 7 است بنابراین اگر عصر قهوه بنوشید آخر شب که به رخت خواب می روید ممکن است هنوز مقداری کافئین در بدن وجود داشته باشد.
با توجه به اینکه اثر قهوه در بدن هر کس بسته به ژنتیک و عوامل دیگری مثل سن، وضعیت کبد، میزان استرس فرد و بارداری یا مصرف بعضی داروها می تواند متفاوت باشد نیمه عمر کافئین ممکن است کمتر یا حتی بیشتر هم باشد و تعجب نکنید اگر کسی گفت قهوه روی من اثر نداره، چون امکان آن وجود دارد.
توجه به این موضوع یعنی یکی از دلایل قهوه بر بی خوابی الگوی مصرف است نه صرفا خود قهوه اگر تا اینجا با من همراه بودید ادامه مقاله را نیز از دست ندهید چون این تنها راه حل اول و ممکن است برای شما کافی نباشد.
چرا بعضی ها با خوردن قهوه می خوابند و بعضی ها نه؟
اگر با قهوه خوردن مشکل بی خوابی دارید قطعا حین در میان گذاشتن آن با دوستانتان به این رسیدید که کسی می گوید چرا قهوه می خورم خوابم میگیره؟ این مسئله تا حدودی درست است در واقع میزان حساسیت افراد به کافئین قهوه متفاوت است و بدن برخی آن را بسیار سریع تر تجزیه می کند و به همین دلیل آخر شب دیگر کافئینی نیست که خواب آن ها را تحت تاثیر قرار دهد.
این در حالی است که در برخی افراد می تواند اتفاق را دقیقا برعکس رقم بزند یعنی تا چند ساعت بعد از نیمه شب به سقف نگاه کنند و خواب به چشمشان نیاید.
چه افرادی نباید قهوه بخورند؟
اینکه به طور قطعی بگوییم یک فرد نباید قهوه بخورد در واقع وجود ندارد چون با چند تغییر کوچک می توان نوشیدن قهوه را با سبک زندگی سازگار کرد اما برخی افراد مثل:
افرادی که عادت به قهوه خوردن ندارند، افرادی که اضطراب زیادی را تجربه می کنند، افرادی که مشکل بی خوابی دارند ، نوجوانان و سالمندان، زنان باردار یا شیرده ، افرادی که برخی داروها را مصرف می کنند، کسانی که خوابشان کیفیت پایینی دارد حساسیت بیشتری نسبت به کافئین دارند و باید الگوی مصرف یا قهوه ای که می خورند را تغییر دهند.
چه نوع قهوه ای برای خواب خوب است؟
پودر قهوه ای که ما برای دم آوری استفاده می کنیم از دو نوع دان تهیه می شود که هر کدام میزان کافئین متفاوتی دارد بنابراین با انتخاب مناسب دان می توان کافئین کمتر و در نتیجه اثر آن را روی بدن کاهش داد اما همچنان نوشیدن قهوه روزانه را حفظ کرد.
دانه عربیکا تقریبا نصف دانه روبوستا کافئین دارد بنابراین نوشیدن قهوه ای مثل قهوه 50-50 که تقریبا نصف آن را دانه روبوستا تشکیل می دهد از قهوه 90-10 روبوستا یا 80-20 روبوستا برای افراد حساس می تواند راه حل بهتری باشد.
یا حتی می توان از قهوه ترک و قهوه فرانسه که با قهوه 100 عربیکا تهیه می شوند استفاده کرد البته توجه کنید که حجم سرو این موارد زیاد است و ممکن است اگر حجم زیادی از آن ها مصرف کنید حتی از اسپرسو هم کافئین بیشتری به بدن برساند بنابراین علاوه بر نوع دانه به حجم قهوه نیز توجه کنید.
چه مقدار قهوه در روز بخوریم؟
مقدار قهوه ای که برای شما مناسب است به حساسیت بدن و نوع قهوه ای که مصرف می کند و حتی حجم آن برمیگردد با توجه به اینکه نوع دانه، روش دم آوری و حجم قهوه می تواند میزان کافئین را تغییر دهد میزان مصرف آن نیز متفاوت خواهد بود برای اینکه بفهمید میزان کافئین در هر قهوه چقدر است می توانید مقاله آن را در سایت مطالعه کنید تا میزان مصرف را نیز بهتر تخمین بزنید.
اگر به طور کلی بخواهیم بررسی کنیم برای بیشتر افراد بزرگسال مصرف روزانه 400 میلی گرم کافئین قابل قبول است این مفدار تقریبا معدل چند فنجان قهوه می شود البته توجه کنید که مقدار مجاز به معنی مقدار ایده آل برای خواب شما نیست ممکن است بدن یک فرد با سه فنجان در روز مشکلی نداشته باشد ولی یک نفر با یک فنجان هم دچار بی خوابی شود.
عامل دیگری که که در مصرف روزانه قهوه تاثیر گذار است میزان کافئینی که بدن از طریق مواد دیگری مثل شکلات، انواع چای مثل چای ساده پررنگ، ماسالا و کرک، نوشابه انرژی زا، بعضی مکمل های ورزشی و برخی داروهای سرماخوردگی یا ضد سردرد جذب می کند. در واقع ممکن است که فرد زیاد قهوه ننوشیده باشد اما این خوراکی ها را زیاد مصرف کرده و در مجموع کافئین بالایی وارد بدنش کرده باشد.
قهوه خوردن زیاد چه عوارضی دارد؟
در بیشتر مواقع اختلال در خواب و بدن فرد به مقدار قهوه ای برمیگردد که در طول روز مصرف می کند در واقع فرد به احساس تمرکز و انرژی موقتی که قهوه به آن می دهد عادت و انجام کارها بدون قهوه را غیرممکن می داند به همین دلیل در طول روز چندین بار به سراغ آن می رود و همین موضوع باعث تجمع مقدار زیادی کافئین در بدن او و بی خوابی شب می شود تا حدی که می تواند آن را به یک سیکل معیوب تبدیل کند یعنی خواب شب را مختل و در صبح روز بعد به دلیل افت انرژی و ترمیم نشدن به دلیل خواب بد دوباره به سراغ قهوه برود و همین طور ادامه پیدا کند.
و توجه کنید که مصرف بیش از اندازه قهوه در درازمدت علاوه بر اختلالاتی که در خواب به وجود می آورد می تواند تپش قلب، بی قراری، لرزش دست، سردرد، مشکلات گوارشی، تعریق زیاد و مقاوم شدن به کافئین و نیاز به مصرف بیشتر را به همراه داشته باشد.
قهوه خوردم خوابم نمیبره چیکار کنم؟
اگر به هر دلیل میزان کافئین بالایی مصرف کردید و خوابتان را مختل کرد واقعیت این است که راه حل فوری برای آن وجود ندارد و باید صبر کنید تا بدن آن را تجزیه کند؛ اما چند کار مثل نوشیدن آب کافی و کم کردن نور محیط و صفحه نمایش می تواند کمک کند در این هنگام سعی کنید از کار ذهنی یا سنگین و خوردن کافئین بیشتر خودداری کنید.
و نکته مهم تر این است که اگر یک شب خواب تان خراب شد روز بعد برای جبران خستگی دوباره زیاد قهوه ننوشید چون فقط چرخه خواب را بدتر می کند.
چطور اثر قهوه روی خواب را کم کنیم؟
در نهایت باید بگویم اگر عاشق قهوه هستید لازم نیست با آن خداحافظی کنید چون با چند تغییر ساده می توانید آن را به طور سالم در روتین روزمره خود قراد دهید و کافی است آخرین قهوه خود را زودتر بنوشید و با امتحان و خطا زمان مناسب برای آخرین نوشیدنی کافئین دار را پیدا کنید.
یا حتی می توانید مقدار مصرف و دان قهوه خود را تغییر دهید در این بین به منابع پنهان کافئین هم توجه کنید چون در طول روز ممکن است از دیگر مواد نیز آن را دریافت کنید.
و اگر ترک قهوه عصر برایتان دشوار است می توانید آن را با یک نوشیدنی گرم دیگر جایگزین کنید مثلا قهوه دیکف که کافئین بسیار کمتری دارد بنوشید یا از دمنوش های بدون کافئین استفاده کنید.
کافارو چطور میتونه بهتون کمک کنه؟
توی کافارو هر چیزی که برای یه نوشیدنی گرم و خوشمزه نیاز داری از ابزار دم آوری برای دم کردن یک دمنوش خوش عطر برای جایگزین کردن آن با قهوه عصر یا فرنچ پرس یی تیان برای دم کردن قهوه فرانسه که کافئین کمتری توی حجم کم میرسونه تا خود دانه های باکیفیت قهوه و هر اکسسوری قهوه دیگه ای که نیاز داری رو می تونی تهیه و کم کم کیفیت خوابت رو بهتر کنی.
سوالات متداول
آیا قهوه دیکف برای شب مناسب است؟
بله، چون کافئین خیلی کمتری نسبت به قهوه معمولی دارد اما اگر خیلی حساس هستید بهتر است آن را هم نزدیک خواب نخورید.
آیا قهوه سرد یا کلد برو کمتر خواب را خراب می کند؟
نه لزوما، کلد برو اگر در حجم زیاد استفاده شود حتی می تواند کافئین بالاتری نیز داشته باشد.
آیا قهوه صبح هم می تواند خواب شب را خراب کند؟
برای بیشتر افراد نه اما در افراد حساس یا با مصرف زیاد ممکن است اثر بگذارد به خصوص اگر از منابع دیگر کافئین هم استفاده کنند.
اگر قهوه روی خوابم اثر دارد باید کامل حذفش کنم؟
نه. معمولا با تغییر ساعت مصرف یا کم کردن مقدار، مشکل بهتر می شود و خیلی وقت ها حذف قهوه عصر یا انتخاب دیکف کافی است.
از کجا بفهمم مشکل خوابم از قهوه است؟
سعی کنید چند روز قهوه را کمتر کنید زمان و مقدار مصرف قهوه و کیفیت خوابتان را یادداشت کنید اگر با کمتر کردن قهوه خواب بهتر شد احتمالا کافئین موثر بوده است.
